De bouw heeft de komende drie jaar ongeveer 73.000 nieuwe mensen nodig, en maar zo’n 52.000 daarvan komen uit de vakopleidingen. Voor ruim 21.000 moet de sector elders zoeken, via zijinstroom of arbeidsmigratie. Dat meldt het Economisch Instituut voor de Bouw, waarover De Ondernemer schreef. Daar komt een nieuwe concurrent bij. Defensie groeit, en zoekt dezelfde monteurs en elektrotechnici.
Voor een kleine werkgever in bouw, installatie of techniek is dat geen abstract probleem. Het betekent dat de beste mensen in je bedrijf straks een aanbod krijgen van een werkgever die groter is dan jij.
Hoe groot de concurrentie is
De cijfers van het EIB laten zien dat het niet om een piek gaat.
- Defensie wil groeien naar 100.000 mensen in 2030.
- Dat levert volgens het EIB tot en met 2035 elk jaar ongeveer 5.100 extra voltijdsbanen op in de defensiesector.
- Vooral de grond-, weg- en waterbouw merkt de concurrentie om technisch personeel.
- Arbeidsmigratie lost het maar deels op, door huisvestingseisen, het woningtekort en een kritischer politiek klimaat.
Het EIB waarschuwt dat het niet vanzelfsprekend is dat alle ambities, zoals de uitbreiding van het stroomnet, tegelijk kunnen worden waargemaakt. Voor jou betekent dat vooral dat de mensen die je nu hebt, meer waard zijn dan ooit. Een goede monteur vervangen kost je maanden, als het al lukt.
Waar je als kleine werkgever het verschil maakt
Op salaris win je het van een grote werkgever niet altijd, en dat hoeft ook niet. Mensen vertrekken zelden alleen om geld. Ik zou het gesprek beginnen bij de dingen waar een klein bedrijf juist sterker in is.
De eerste is invloed. In een klein bedrijf ziet een vakman waar zijn werk heen gaat, praat hij mee over hoe een klus wordt aangepakt en kent hij de eigenaar. Dat werkt alleen als je dat ook echt doet, en niet alleen zegt. Vraag je mensen hoe ze het werk zouden inrichten, en doe iets met het antwoord.
De tweede is ontwikkeling. Wie bijleert, blijft vaker. Een opleiding die je betaalt, kan onder de werkkostenregeling onbelast blijven omdat opleidingskosten een gerichte vrijstelling hebben. Hoe de werkkostenregeling verder werkt, lees je in ons stuk over het kerstpakket en de werkkostenregeling.
Denk daarbij ook aan de dagelijkse dingen. Goed gereedschap, een bus die het doet, een planning die niet elke ochtend omgegooid wordt. Voor een vakman zegt dat veel over hoe serieus je zijn werk neemt, en het is iets waar je als eigenaar direct invloed op hebt.
De derde is zekerheid. Een vast contract voor iemand die je wilt houden, zegt meer dan een jaarcontract met een belofte. Een grote werkgever biedt dat vaak standaard, dus daar moet je minstens gelijk op zitten.
De vierde is een eerlijk loon dat je kunt uitleggen. Met de wet loontransparantie, die eraan komt, krijgen werknemers meer recht op informatie over hoe je beloont. Wie nu al kan uitleggen waarom twee mensen in dezelfde functie verschillend verdienen, voorkomt onrust op het moment dat een collega met een aanbod van buiten thuiskomt. Wat je daarvoor regelt, staat in ons stuk over de wet loontransparantie. Hoe de cao-lonen en het minimumjeugdloon stijgen, lees je in ons stuk over loonkosten in 2027.
Voordat iemand vertrekt
De meeste werkgevers horen pas wat er speelt als de ontslagbrief er ligt. Dan is het te laat. Een vast moment per jaar waarop je met elke vakman praat over hoe het gaat en wat hij wil, kost een uur per persoon en levert meer op dan een tegenbod op het laatste moment.
Kijk ook naar wie je erbij kunt halen. Het EIB noemt zijinstroom als een van de manieren om het gat te dichten, en Bouwend Nederland investeert in campagnes voor jongeren en zijinstromers. Een zijinstromer opleiden kost tijd, maar wie je zelf opleidt, voelt zich vaak ook meer aan je bedrijf verbonden. Voor de werving helpen ook de regionale Werkcentra, waarover je leest in ons stuk over een Werkcentrum in elke regio.
En als iemand toch kiest voor Defensie, laat hem dan netjes gaan. Een vakman die met een goed gevoel vertrekt, praat positief over je bedrijf, en komt soms terug.