Over tweeënhalve maand sluit je boekjaar, en alles wat je voor 31 december regelt, telt nog mee voor 2026. Daarna is het een kwestie van optellen wat er is gebeurd. Ik merk bij veel ondernemers dat de jaarafsluiting pas in maart begint, als de aangifte eraan komt. Dan is het te laat om nog iets te sturen. Hieronder de vijf onderwerpen waar je nu nog invloed op hebt, met de regels van de Belastingdienst als basis.
Investeringen en de drempels van de KIA
De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek is voor de meeste zzp’ers en kleine bedrijven het onderdeel waar de timing het meeste uitmaakt. Je krijgt een extra aftrek bovenop de afschrijving, maar alleen als je totale investeringen in een jaar binnen een bepaalde bandbreedte vallen. Voor 2026 ziet de tabel van de Belastingdienst er zo uit.
| Totaal geïnvesteerd in 2026 | Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek |
|---|---|
| niet meer dan € 2.900 | geen aftrek |
| € 2.901 tot en met € 71.683 | 28% van het investeringsbedrag |
| € 71.684 tot en met € 132.746 | vast bedrag van € 20.072 |
| € 132.747 tot en met € 398.236 | € 20.072 min 7,56% van het deel boven € 132.746 |
| meer dan € 398.236 | geen aftrek |
Kijk vooral naar de onderkant van die tabel. Wie dit jaar voor € 2.800 aan bedrijfsmiddelen heeft gekocht, krijgt niets. Komt daar nog een investering van een paar honderd euro bij, waardoor je op € 3.000 uitkomt, dan heb je recht op 28% van het hele bedrag, dus € 840 extra aftrek. Een laptop of gereedschap dat je in januari toch al wilde kopen, kan dus beter nog in december. Let wel op twee voorwaarden. Een bedrijfsmiddel van minder dan € 450 telt niet mee, en heb je iets nog niet volledig betaald en ook nog niet in gebruik genomen, dan krijg je in 2026 alleen aftrek over het deel dat je al hebt betaald.
Aan de bovenkant werkt het andersom. Zit je met je investeringen rond de € 132.746, dan levert elke extra euro in dit jaar minder op. Een grote aankoop kan dan beter naar januari, zodat hij in een nieuw jaar met een eigen telling valt. Hoe je een aankoop daarna afschrijft, lees je in ons stuk over afschrijven of in één keer aftrekken.
Verkoop je juist een bedrijfsmiddel waarvoor je de afgelopen vijf jaar KIA hebt gehad, dan kan er een desinvesteringsbijtelling volgen. Dat geldt ook als je iets naar privé haalt. Neem dat mee voordat je de oude bus in december van de hand doet.
Voorraad tellen op 31 december
Heb je een winkel, webshop of werkplaats met materiaal, dan hoort er in je jaarcijfers een voorraadwaarde. Die tel je zo dicht mogelijk bij de jaarwisseling, liefst op 31 december zelf. Wat je hier te hoog inschat, verhoogt je winst over 2026 op papier. Spullen die beschadigd, verouderd of onverkoopbaar zijn, waardeer je daarom niet tegen de inkoopprijs. Leg vast wat je hebt afgeprijsd of weggegooid, met een foto of een lijstje, zodat je het later kunt onderbouwen.
Debiteuren die niet meer betalen
Openstaande facturen zijn in je balans een bezit, maar alleen als ze ook echt worden betaald. Loop je debiteurenlijst nu door en stuur nog voor de feestdagen herinneringen. Hoe je dat stap voor stap aanpakt, staat in factuur niet betaald, van herinnering tot incasso.
Voor de btw is er een regel die veel ondernemers vergeten. Werk je met het factuurstelsel, dan heb je de btw over een factuur al afgedragen, ook als de klant nooit betaalt. Die btw kun je terugvragen zodra de vordering oninbaar is. De Belastingdienst beschouwt een vordering in elk geval als oninbaar een jaar na de afgesproken uiterste betaaldatum. Een factuur van eind 2025 die nog steeds openstaat, kan dus in je aangifte over het vierde kwartaal van 2026 terechtkomen. Werk je met het kasstelsel, dan geldt dit niet, want dan heb je die btw nooit afgedragen.
Privéopnamen en wat er door de zaak loopt
Dit is het minst spannende onderdeel en daarom het onderdeel dat het vaakst blijft liggen. Ga je zakelijke rekening door en zet privé-uitgaven die er toch tussen zitten apart. Een etentje met familie, een abonnement dat eigenlijk voor thuis is, een tankbeurt voor de vakantie. Andersom geldt hetzelfde. Zakelijke kosten die je met je privépas hebt betaald, horen alsnog in je administratie, met de bon erbij. Wie zijn auto zakelijk gebruikt, controleert ook of de rittenadministratie compleet is, want achteraf reconstrueren is een slechte gewoonte die bij een controle zelden overtuigt.
Uren en je voorlopige aanslag
Twee laatste punten voor eenmanszaken. Haal je dit jaar het urencriterium nog, of zit je er krap op? Tel je uren nu op in plaats van in maart, want in december kun je nog bijsturen. Welke uren meetellen, lees je in ons stuk over het urencriterium.
Leg daarna je verwachte winst naast je voorlopige aanslag over 2026. Ligt de winst duidelijk hoger dan waar de Belastingdienst mee rekent, dan scheelt het rente om dat nu nog aan te passen. Hoe dat werkt, staat in voorlopige aanslag aanpassen.
Mijn advies is om één middag in november te blokken voor dit rijtje, en een tweede tussen kerst en oud en nieuw voor de voorraad en de laatste facturen. Je boekhouder kan in maart veel, maar de investering die je in december niet deed of de herinnering die je niet stuurde, kan hij niet meer terugdraaien.