Ongeveer een op de zes kleine ondernemers heeft investeringen uitgesteld omdat de kosten stijgen. Dat blijkt uit onderzoek van Ruigrok Onderzoek en Advies in opdracht van ING onder ruim vijfhonderd zelfstandigen en kleinbedrijven, waarover Banken.nl op 19 oktober 2026 berichtte. In het mkb gingen vooral groei, personeel en verduurzaming naar later. Ook onzekerheid over het beleid speelt mee.
Uitstellen kan verstandig zijn. Maar wie twijfelt tussen december en januari, laat vaak een rekensom liggen die met de onzekerheid niets te maken heeft. De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, kortweg KIA, wordt per kalenderjaar berekend over het totaal dat je in dat jaar investeert, en de opbrengst per extra euro verschilt sterk per bedrag. Wanneer je bestelt, bepaalt dus mee hoeveel aftrek je krijgt. Over de stemming onder ondernemers schreven we eerder in ondernemersvertrouwen brokkelt af. Hier gaat het om de som.
Wat een extra euro investering in 2026 oplevert
De tabel van de Belastingdienst voor 2026 kent vijf banden. Wat de meeste overzichten niet laten zien, is wat een aankoop extra oplevert als je al iets hebt geïnvesteerd. Dat is de vraag die je bij uitstellen eigenlijk stelt.
| Totaal geïnvesteerd in 2026 | KIA over 2026 | Wat een extra euro in 2026 nog oplevert |
|---|---|---|
| Tot en met € 2.900 | Geen aftrek | Niets, tot je over de drempel gaat, dan 28% over het hele bedrag |
| € 2.901 tot en met € 71.683 | 28% van het totaal | 28 cent aftrek |
| € 71.684 tot en met € 132.746 | Vast € 20.072 | Niets |
| € 132.747 tot en met € 398.236 | € 20.072 min 7,56% van het deel boven € 132.746 | 7,56 cent minder aftrek |
| Meer dan € 398.236 | Geen aftrek | Niets |
De middelste band is de belangrijkste voor wie twijfelt. Heb je dit jaar al voor € 75.000 geïnvesteerd, dan zit je op het vaste bedrag van € 20.072. Een machine van € 40.000 die je er in 2026 bij koopt, brengt je op € 115.000, en je KIA blijft € 20.072. De extra aftrek over die machine is dan nul. Bestel je diezelfde machine in januari, dan is hij in 2027 een investering van € 40.000 in een nieuw jaar, en bij een vergelijkbare tabel levert dat 28% op, ongeveer € 11.200 aan aftrek. De bedragen voor 2027 staan nog niet op de site van de Belastingdienst, dus reken die tweede helft na zodra ze er zijn.
Hetzelfde geldt voor een grote investering die je in delen kunt doen. Een verbouwing van de werkplaats van € 100.000 in een jaar geeft € 20.072 aftrek. Lukt het om het werk in twee delen van € 50.000 over twee jaar te verdelen, dan levert dat bij een vergelijkbare tabel twee keer 28% op, samen € 28.000. Boven € 132.746 wordt het nog duidelijker, daar kost elke extra euro je juist aftrek. Wie in 2026 voor € 200.000 investeert, houdt nog € 14.988 over.
Aan de onderkant werkt het precies andersom, en daar is naar voren halen juist slim. Wie net onder € 2.901 zit, haalt met een aankoop die toch al gepland stond de hele aftrek binnen. Dat rekenvoorbeeld staat in ons stuk over de jaarafsluiting voor 31 december.
Het moment telt, en dat is niet de levering
Voor de KIA investeer je op het moment dat je een verplichting aangaat, schrijft de Belastingdienst. Denk aan het schriftelijk accepteren van een offerte, het zonder voorbehoud mondeling aannemen van een aanbod of het tekenen van een koopovereenkomst. Een bus die je op 20 december bestelt en in februari geleverd krijgt, telt dus mee in het totaal van 2026.
Dat werkt in twee richtingen. Wil je een aankoop in de middelste band naar 2027 schuiven, dan moet je de offerte ook echt pas in januari tekenen. Een handtekening in december met levering later plaatst hem gewoon in 2026. Wil je juist nog dit jaar over de drempel, dan hoeft het spul niet voor de jaarwisseling binnen te zijn.
Er zit wel een rem op. Neem je het bedrijfsmiddel nog niet in gebruik, dan claim je in dat jaar alleen aftrek tot het bedrag dat je al hebt betaald. De rest schuift door naar volgende jaren, uiterlijk tot het jaar van ingebruikname. En neem je het niet binnen drie jaar in gebruik, of heb je bij een niet in gebruik genomen bedrijfsmiddel binnen twaalf maanden geen 25% betaald, dan volgt een desinvesteringsbijtelling. Een offerte tekenen om de aftrek te pakken zonder dat er iets komt, levert dus niets op.
Wat niet meetelt in het totaal
Voor de rekensom per band moet je weten wat er in het totaal hoort. Bedrijfsmiddelen van minder dan € 450 tellen niet mee. Personenauto’s die niet voor beroepsvervoer bedoeld zijn ook niet, net als grond, woonhuizen en goodwill. Koop je iets van een familielid in de rechte lijn of van je eigen bv, dan heb je in principe geen recht op aftrek. Kun je de btw terugvragen, dan reken je met het bedrag zonder btw. Hoe je zo’n aankoop daarna afschrijft, staat in ons stuk over afschrijven of in één keer aftrekken.
Verduurzaming, een van de posten die ondernemers volgens het onderzoek het vaakst uitstellen, kan daarnaast onder de energie- of milieu-investeringsaftrek vallen. Die regelingen vragen een melding bij RVO en gelden alleen voor nieuwe bedrijfsmiddelen, dus kijk daar apart naar voordat je zo’n investering vooruit schuift.
Mijn advies is om eerst je investeringen van 2026 op te tellen en te kijken in welke band je zit. Zit je in het midden, dan is uitstellen van een grote aankoop naar januari vaak gewoon goed ondernemerschap en geen teken van twijfel. Zit je onderaan, dan is een geplande aankoop in december de goedkoopste die je dit jaar doet. De KIA is een aftrekpost op je winst, dus wat het je in belasting scheelt hangt af van je eigen tarief. Bespreek grotere bedragen daarom altijd even met je boekhouder.