Ondernemers en familiebedrijven reageren fel op het plan van PRO en Volt om het Belastingplan 2027 aan te passen. De Telegraaf sprak op 6 november met ondernemers die vrezen voor de overdracht van hun bedrijf, met in de kop de uitspraak “einde verhaal voor ons familiebedrijf”. De verontwaardiging is begrijpelijk, maar het plan bestaat uit verschillende onderdelen die heel verschillende ondernemers raken. Een zzp’er met een eenmanszaak merkt er waarschijnlijk weinig van, een dga met een rekening-courant bij zijn bv des te meer. Ik zet de onderdelen op een rij, en wat de kans is dat ze er echt komen.
Wat PRO en Volt voorstellen
De partij van Jesse Klaver en Volt willen 1,5 miljard euro extra ophalen bij vermogenden en ondernemers, en dat bedrag teruggeven aan werkenden. TaxLive zette het voorstel op 4 november op een rij, op basis van het ANP. De belangrijkste onderdelen:
- Box 3. Wie meer dan 80.000 euro rendement uit vermogen haalt, betaalt over dat deel 45 procent in plaats van het gewone tarief van 36 procent. Volgens PRO raakt dat mensen met ongeveer 1,3 miljoen euro of meer aan vermogen. Opbrengst volgens het voorstel: 600 miljoen euro per jaar.
- Lenen uit de eigen bv. Dga’s mogen niet langer belastingvrij geld lenen van hun eigen vennootschap. Samen met een hoger tarief voor deze groep moet dat volgens het voorstel 400 miljoen euro opleveren.
- Erf- en schenkbelasting. Constructies om de erf- en schenkbelasting te beperken worden aangepakt. Volgens de berichtgeving hoort daar ook het afschaffen van de doorschuifregeling bij.
- Box 2. Het hoge tarief in box 2 gaat volgens de berichtgeving omhoog, van 31 naar 33 procent.
Klaver zegt zelf dat het plan verder gaat dan hij eigenlijk zou willen, en dat het een poging is om een kabinetscrisis te voorkomen. Hoe de genoemde bedragen precies optellen tot 1,5 miljard, wordt in de berichten niet helemaal duidelijk.
Waarom familiebedrijven zo hard reageren
De angst van de familiebedrijven zit vooral bij de doorschuifregeling. Die regeling maakt het mogelijk om aandelen in een bedrijf aan een kind over te dragen zonder dat er op dat moment inkomstenbelasting wordt geheven over de waardestijging. De opvolger neemt de fiscale claim over en betaalt pas later, bijvoorbeeld bij verkoop. Valt die regeling weg, dan moet er bij de overdracht direct belasting worden betaald. Het probleem dat ondernemers in De Telegraaf schetsen, is dat het geld in het bedrijf zit, in machines, gebouwen of voorraad, en niet op de bank van de opvolger.
Een punt dat in de discussie door elkaar loopt: de doorschuifregeling is niet hetzelfde als de bedrijfsopvolgingsregeling, de BOR. De doorschuifregeling hoort bij de inkomstenbelasting, de BOR bij de erf- en schenkbelasting. Bij een overdracht van een familiebedrijf spelen ze meestal allebei. De berichtgeving over het voorstel noemt de doorschuifregeling, en de BOR niet. Wie zijn opvolging met een adviseur heeft uitgewerkt, doet er goed aan te vragen op welke van de twee regelingen die planning steunt.
Wat het kabinet zelf al van plan is
Het voorstel van PRO en Volt staat niet los van wat het kabinet al wil. Eind september stelde het kabinet voor om de grens voor excessief lenen bij de eigen bv in stappen te verlagen, van 500.000 euro in 2026 naar 100.000 euro in 2031, en om het hoge box 2-tarief tijdelijk te verlagen naar 29,2 procent. Dat schreef ik in het stuk over het box 2-tarief en de grens voor lenen uit je bv.
Leg je die twee naast elkaar, dan zie je dat de richting voor de dga met een flinke rekening-courant hetzelfde is. Lenen bij je eigen bv wordt hoe dan ook duurder. Het verschil zit in het tempo en in het box 2-tarief. Het kabinet wil dga’s een goedkoper venster geven om af te lossen met dividend. PRO en Volt willen dat tarief juist omhoog. Wie nu een schuld bij zijn bv heeft, kan dus het beste nu al uitrekenen wat aflossen kost in beide scenario’s.
Voor box 3 ligt het anders. Het nieuwe stelsel voor box 3 laat langer op zich wachten, zoals in ons stuk over de nieuwe box 3 staat. Het hogere tarief van PRO en Volt raakt alleen wie veel vermogen privé heeft staan.
Hoe groot de kans is dat het doorgaat
Volgens het Reformatorisch Dagblad begon het debat over het Belastingplan op 4 november. De tweede termijn is dinsdag, en de Tweede Kamer stemt volgende week. Het kabinet van D66, VVD en CDA heeft in de Tweede Kamer geen eigen meerderheid. De VVD noemt het voorstel van PRO en Volt in strijd met het coalitieakkoord, D66 vindt de richting interessant maar het tarief te hoog, en het CDA zei nog niet hoe het stemt. In de Eerste Kamer is de meerderheid voor het hele Belastingplan onzeker.
Het is dus een amendement, geen wet. Er kan van alles mee gebeuren: afgewezen, aangepast, of aangenomen en daarna in de Eerste Kamer weer een probleem.
Wat het voor jou betekent
Heb je een eenmanszaak of vof en geen groot privévermogen, dan raakt dit plan je vooral via de belofte van lagere lasten voor werkenden. Of zelfstandigen daar ook van profiteren, hangt af van hoe die verlaging wordt vormgegeven, en dat staat nog niet in de berichten. Hoe de belastingdruk voor zelfstandigen nu al uitpakt, lees je in ons stuk over de belastingdruk van zelfstandigen.
Ben je dga, dan is de rekening-courant het onderdeel om nu al naar te kijken, omdat beide plannen daar dezelfde kant op gaan. Sta je voor een bedrijfsoverdracht binnen de familie, wacht dan de stemming van volgende week af voordat je iets versnelt. Mijn inschatting is dat dit amendement in deze vorm moeilijk een meerderheid haalt, maar het laat zien welke kant de discussie over vermogen en ondernemers op gaat. Een overdracht die al jaren op de planning stond, verdient het om in dat licht opnieuw doorgerekend te worden.