Wie geld wil lenen voor zijn bedrijf, begint meestal met de vraag hoeveel. De betere eerste vraag is waarvoor. Een bestelbus, een voorraad voor het drukke seizoen en een gat in je kas omdat klanten traag betalen lijken allemaal op een geldprobleem, maar ze vragen elk om een andere vorm van financiering. Kies je de verkeerde, dan betaal je rente over geld dat je niet gebruikt, of los je iets af dat allang is opgebruikt. Ik zet de gangbare vormen naast elkaar en laat zien bij welk plan ze passen.
Eerst de regel waar financiers zelf mee werken
De KVK beschrijft een principe dat banken en andere geldverstrekkers hanteren, de gouden balansregel. Wat lang meegaat, zoals een pand of een machine, financier je met geld dat je lang mag houden. Wat snel rondgaat, zoals voorraad of het voorschieten van btw, financier je met kort krediet. Die regel is geen formaliteit. Hij bepaalt of je aanvraag logisch oogt voor wie hem beoordeelt.
Daarnaast kijkt een financier volgens de KVK naar je kasstroom (kun je de nieuwe lasten dragen na aflossingen, belastingen en een redelijke beloning voor jezelf), naar je winstgevendheid, naar je onderpand en naar jou en je team. Een solvabiliteit tussen de 25 en 40 procent noemt de KVK gezond. Geld van familie of vrienden telt daarbij als eigen vermogen, maar alleen als het achtergesteld is, dus pas terugbetaald wordt nadat de bank helemaal is afgelost. Dat laatste is een detail dat veel starters niet weten en dat een aanvraag flink sterker kan maken.
De vormen naast elkaar
Hieronder de vormen die de KVK noemt in haar uitleg over stapelfinanciering en over financiering bij de start, met waar ze voor bedoeld zijn. Rentes en tarieven staan er bewust niet in, want die verschillen per aanbieder en veranderen steeds.
| Vorm | Past bij | Looptijd | Let op |
|---|---|---|---|
| Rekening-courantkrediet | Schommelingen in je kas, btw voorschieten, seizoenspieken | Kort, doorlopend | Je betaalt alleen over wat je opneemt, maar de bank kan het krediet herzien |
| Zakelijke lening | Machines, inventaris, voorraad bij een overname | Middellang tot lang | Vaste aflossing, ook in een slechte maand |
| Lease | Auto’s, bestelbussen, machines | Zolang het object meegaat | Het object zelf is het onderpand |
| Microkrediet | Starters die bij de bank niet slagen | Middellang | Bij Qredits tot 50.000 euro, met coaching erbij |
| Onderhandse lening | De eerste spullen en kosten bij de start | Afspraak tussen partijen | Leg rente, aflossing en achterstelling op papier vast |
| Zakelijke hypotheek | Een eigen bedrijfspand | Lang | Grotere investering, strengere toets |
| Crowdfunding | Een plan met een verhaal dat klanten of fans aanspreekt | Verschilt per platform | Platforms vallen onder Europese regels, met een plafond van 5 miljoen euro per projecteigenaar per twaalf maanden |
Het bedrag bij Qredits komt uit het overzicht van de KVK. Het plafond voor crowdfunding staat in de Europese regels voor crowdfundingplatforms, zoals het Europees Parlement die heeft vastgelegd. Voor de meeste mkb’ers is dat plafond ruim boven wat ze nodig hebben, maar het laat zien dat crowdfunding geen randverschijnsel meer is.
Drie plannen, drie verschillende antwoorden
Neem een installateur die een tweede bestelbus nodig heeft. Een rekening-courantkrediet daarvoor gebruiken is verleidelijk, want het is er al en je hoeft niets aan te vragen. Maar dan zit je kaskrediet vol met een bus die je vijf jaar gebruikt, en als in de winter de facturen trager binnenkomen, heb je geen ruimte meer. Lease of een lening met dezelfde looptijd als de bus past beter, omdat je aflost terwijl je hem gebruikt.
Een webwinkel die in oktober al moet inkopen voor december heeft het omgekeerde probleem. Een lening van vijf jaar voor een voorraad die over drie maanden verkocht is, betekent dat je jaren aflost op iets wat er niet meer is. Hier is kort krediet logisch, en wie zijn btw over het vierde kwartaal ook nog moet voorschieten, ziet waarom de KVK juist dat als voorbeeld van rekening-courant noemt.
En de starter zonder cijfers uit het verleden heeft vaak geen keuze tussen lening en krediet, omdat een bank zonder historie terughoudend is. Dan wordt het een combinatie van eigen geld, een achtergestelde lening uit de eigen kring en een microkrediet. Dat stapelen is volgens de KVK heel gewoon, en ik zou het eerder zien als een teken van een doordacht plan dan als noodgreep.
Wanneer de overheid meetekent
Loopt een lening vast op te weinig onderpand, dan bestaat er de BMKB-regeling. Daarbij staat de overheid garant voor een deel van het krediet, zodat je meer kunt lenen dan je onderpand alleen toelaat. Je vraagt dat niet zelf aan. Je financier doet het, dus het loont om er bij een gesprek zelf naar te vragen. Voor een investering in energiebesparing is er bovendien een aparte route, die we eerder uitlegden in het stuk over de MKB Energiebesparingslening.
Voordat je iets aanvraagt
Bij dit soort beslissingen is de vorm minder vaak het probleem dan de timing. Wie leent op het moment dat de kas al leeg is, onderhandelt vanuit zwakte. Een financier ziet dat aan je cijfers. Kijk daarom eerst of een eigen buffer een deel van het gat kan dichten, en of een investering dit jaar of volgend jaar fiscaal gunstiger uitvalt, zoals we beschreven bij de investeringsaftrek. Lever bij je aanvraag alles in één keer aan, van jaarrekening tot investeringsbegroting en bankafschriften. Volgens de KVK versnelt dat de behandeling en vergroot het je kans.
Twijfel je welke vorm bij jouw situatie past, dan heeft de KVK een gratis financieringskeuzehulp en een adviesteam. Wie zijn plan helder kan uitleggen in één zin (waarvoor, hoe lang en waarmee ik het terugbetaal), heeft het moeilijkste deel van de aanvraag al gedaan.