Veel ondernemers beginnen niet met een sprong maar met een stap. Je houdt je baan, en daarnaast start je iets voor jezelf. Dat is verstandig, want je hebt een vast inkomen terwijl je bedrijf groeit. Het betekent wel dat je met twee petten op loopt, en daar horen afspraken bij met je werkgever, met KVK en met de Belastingdienst. De volgorde maakt uit. Ik zet hieronder op een rij wat KVK en Ondernemersplein in 2026 zeggen, en waar parttime starters het vaakst over struikelen.
Eerst je arbeidscontract, dan pas KVK
Begin bij je eigen contract en je cao, niet bij de inschrijving. Daarin kunnen drie dingen staan die je plannen raken. Een regeling over nevenactiviteiten, waarin staat of je naast je werk betaalde klussen mag doen. Een concurrentiebeding, waardoor je niet mag concurreren met je werkgever, bijvoorbeeld door dezelfde producten te verkopen. En een relatiebeding, waardoor je geen contact mag opnemen met klanten van je werkgever.
Je bent volgens Ondernemersplein niet verplicht om je plannen met je werkgever te bespreken, behalve als je contract dat vraagt. Toch zou ik het altijd doen, zeker als je in dezelfde branche, regio of doelgroep gaat werken. Leg wat je afspreekt op papier. Een meningsverschil achteraf kost je meer dan een gesprek vooraf. Let ook op dat de regels voor het concurrentiebeding gaan veranderen, met onder meer een maximale duur van een jaar na het einde van je contract. De ingangsdatum daarvan is nog niet definitief.
Wil je minder uren gaan werken om ruimte te maken voor je bedrijf, dan kun je dat aanvragen. Dat moet uiterlijk twee maanden voor de gewenste startdatum. Dat recht geldt als er minstens tien mensen bij je werkgever werken en je er minimaal een half jaar in dienst bent. Je werkgever mag alleen met een goede reden weigeren, en reageert hij een maand voor de startdatum niet, dan mag je het aangevraagde aantal uren gaan werken. Na een weigering moet je wel een jaar wachten voor je opnieuw mag vragen. Bij een werkgever met minder dan tien mensen geldt mogelijk een eigen regeling.
Inschrijven bij KVK, ongeacht het aantal uren
Of je moet inschrijven, hangt niet af van hoeveel uur je ondernemer bent. KVK zegt het zonder omwegen. Voldoe je aan de ondernemerscriteria, dan ben je ondernemer, parttime of fulltime. Die criteria bepalen of je een hobby hebt of een bedrijf. De meeste parttime starters kiezen voor een eenmanszaak. Wat de inschrijving kost en hoe die gaat, lees je in ons stuk over inschrijven bij KVK.
Na de inschrijving geeft KVK je gegevens door aan de Belastingdienst. Je hoeft je daar niet apart aan te melden. Als de Belastingdienst je als btw-ondernemer opneemt, krijg je een omzetbelastingnummer en een btw-identificatienummer.
Wat er fiscaal verandert
Dit is het deel waar de meeste verrassingen zitten. Een overzicht van wat KVK en Ondernemersplein noemen.
| Onderwerp | Wat geldt voor een parttime ondernemer |
|---|---|
| Btw-aangifte | Meestal elk kwartaal, vanaf je inschrijving, ook als je nog niets hebt verdiend. Vergeet je het, dan volgen een naheffing en een boete. |
| Kleineondernemersregeling | Blijft je omzet onder 20.000 euro per jaar, dan kun je je aanmelden. Je rekent dan geen btw, maar trekt ook geen btw op kosten af. |
| Inkomstenbelasting | Elk jaar aangifte, met je loon én de omzet en kosten van je bedrijf, vóór 1 mei. |
| Zelfstandigenaftrek en startersaftrek | Alleen als je minstens 1.225 uur per jaar aan je bedrijf werkt. Startersaftrek krijg je maximaal drie keer in de eerste vijf jaar. |
| Heffingskorting | Wordt berekend over je totale inkomen. Verdien je bij met je bedrijf, dan kan de korting omlaag gaan en moet je achteraf terugbetalen. |
| Toeslagen | Een hoger jaarinkomen kan je zorg- of huurtoeslag verlagen. Geef je inkomen tijdig door. |
Twee punten wil ik uitlichten. Het eerste is het urencriterium. Die 1.225 uur komt volgens KVK neer op gemiddeld drie werkdagen per week. Naast een volledige baan haal je dat bijna nooit. Reken in je eerste begroting dus niet met de zelfstandigenaftrek, dan valt het later niet tegen.
Het tweede is de heffingskorting. Dit is de klassieke verrassing in het eerste jaar. Je werkgever houdt loonheffing in en past de korting toe alsof je loon je enige inkomen is. Komt daar winst uit je bedrijf bij, dan blijk je achteraf recht te hebben op minder korting. Zet daarom vanaf de eerste factuur een deel van je winst opzij, of vraag een voorlopige aanslag aan zodat je verspreid betaalt.
Ziet de Belastingdienst je niet als ondernemer voor de inkomstenbelasting, bijvoorbeeld omdat je bedrijf nog heel klein is, dan geef je je inkomsten op als resultaat uit overig werk. Je hebt dan geen recht op de ondernemersaftrekposten. Controleer dat aan het begin, want het bepaalt hoe je je administratie inricht.
Ziek worden en verzekeren
Als werknemer ben je verzekerd via de Ziektewet. Als ondernemer niet. Word je ziek, dan krijg je volgens Ondernemersplein alleen doorbetaald voor de uren die je in loondienst werkt. Voor de uren in je eigen bedrijf kun je een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. Ondernemersplein noemt ook schenkkringen en crowdsurance als mogelijkheid. Je WW-rechten uit je baan blijven bestaan, maar je bouwt minder op als je minder uren in loondienst gaat werken.
Kijk daarnaast of je een beroeps- of bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering nodig hebt. Dat hangt af van wat je doet. Wie advies geeft of iets bouwt, loopt meer risico dan wie handgemaakte kaarten verkoopt.
De volgorde op een rij
- Lees je arbeidscontract en cao op nevenactiviteiten, concurrentie- en relatiebeding.
- Bespreek je plannen met je werkgever en leg de afspraken vast.
- Check of je aan de ondernemerscriteria voldoet en kies een rechtsvorm.
- Schrijf je in bij KVK in de week voor of na de start van je bedrijf.
- Kies of de kleineondernemersregeling bij je past, en open een aparte rekening voor je bedrijf.
- Zet een deel van je winst opzij voor de inkomstenbelasting en een lagere heffingskorting.
- Regel wat je doet als je ziek wordt, en of je een aansprakelijkheidsverzekering nodig hebt.
Een aparte zakelijke rekening is niet voor iedereen verplicht, maar wel handig zodra je twee geldstromen hebt. Waar je op let, lees je in ons stuk over een zakelijke rekening als zzp’er. En schrijf je bedrijf niet af als het in het eerste jaar weinig oplevert. Juist naast een baan heb je de tijd om rustig te ontdekken wat werkt.