De Europese Commissie wil verder snoeien in regels voor bedrijven. Op 4 november presenteerde ze haar werkprogramma voor 2027, samen met een jaarverslag over vereenvoudiging. Trouw schreef erover onder de kop dat maatschappelijke organisaties de noodklok luiden. Voor een mkb’er is de vraag een andere: wat merk je er zelf van, en wanneer?
Wat Brussel op tafel legde
Sinds het begin van deze termijn heeft de Commissie twaalf zogeheten omnibuspakketten voorgesteld, wetsvoorstellen die meerdere regels tegelijk aanpassen. Samen moeten die volgens de Commissie meer dan 22 miljard euro per jaar aan administratieve kosten schelen, als ze volledig worden aangenomen. Een deel is al van kracht, een deel ligt nog bij het Europees Parlement en de lidstaten.
Volgens de vragen en antwoorden bij het verslag zijn onder meer de pakketten over duurzaamheidsrapportage en ketenverantwoordelijkheid, over EU-investeringsinstrumenten en over het landbouwbeleid al in werking. Over een pakket voor kleinere middelgrote bedrijven en digitalisering is een politiek akkoord. Nog in behandeling zijn voorstellen over digitale regels, milieuwetgeving, de auto-industrie, voedselveiligheid, belastingen en energieproducten.
Voor 2027 kondigt de Commissie onder meer een vereenvoudigingspakket voor banken en een pakket voor woningbouw aan. En ze werkt aan een pact tegen zogeheten gold-plating, het verschijnsel dat lidstaten bij het invoeren van Europese regels er zelf nog eisen bovenop leggen.
Wat je er als mkb’er van merkt
Het duidelijkste effect is er al, en het zit in de duurzaamheidsregels. Volgens RVO geldt de verplichte duurzaamheidsrapportage (CSRD) na het akkoord van februari alleen nog voor bedrijven met meer dan 1.000 werknemers en meer dan 450 miljoen euro omzet. Daar valt vrijwel geen mkb-bedrijf onder.
Dat betekent niet dat je er niets mee te maken hebt. Lever je aan een groot bedrijf dat wel moet rapporteren, dan vraagt die klant jou om gegevens. Hier zit het punt dat in de meeste berichten ontbreekt: die vragen zijn begrensd. Een rapportageplichtig bedrijf mag een leverancier die zelf niet onder de CSRD valt alleen vragen naar wat in de vrijwillige standaard voor het mkb staat, de VSME. Krijg je een vragenlijst van tientallen pagina’s, dan mag je dus vragen op welke grond die informatie nodig is.
Het pact tegen gold-plating kan voor Nederlandse ondernemers op termijn het meeste uitmaken. Nederland staat erom bekend Europese regels geregeld strenger in te voeren dan nodig. Hoe het kabinet zelf de regeldruk wil verlagen, lees je in ons stuk over de fiscale regeldruk voor ondernemers. Maar het pact bestaat nog niet, en wat het gaat afdwingen is onbekend.
Waarom critici waarschuwen
De kritiek komt vooral van maatschappelijke organisaties, die vrezen dat bescherming van mens en milieu onder de vereenvoudiging verdwijnt. Voor ondernemers die al hebben geïnvesteerd in duurzaamheidsdata is er nog een kant: wat je hebt opgebouwd, wordt minder vaak gevraagd. Weggegooid geld is het niet. Banken en grote klanten kunnen er nog steeds naar vragen, en wie het al op orde heeft, hoeft dan niet te zoeken.
Mijn advies: reken niet op snelle verlichting buiten de duurzaamheidsregels. De meeste voorstellen moeten nog door het Europees Parlement en de lidstaten, en dat kost tijd. Wat je nu wel kunt doen, is kritisch kijken naar de vragenlijsten van grote klanten en je eigen gegevens vastleggen volgens de VSME. Dan ben je klaar voor elke vraag die nog wel komt.