Wie zijn bedrijf verkoopt, krijgt lang niet altijd het hele bedrag op de dag van de overdracht. Steeds vaker blijft een deel van de koopsom staan als lening van de verkoper aan de koper. Dat heet een verkoperslening, of in overnamejargon een vendor loan. Het maakt een verkoop makkelijker, maar je blijft als oud-eigenaar wel aan je bedrijf vastzitten. Wat spreek je af, en waar zit het risico?
Wat er verandert op de overnamemarkt
Accountancy Vanmorgen beschrijft het jaarlijkse onderzoek van overnameplatform Brookz naar de afspraken in mkb-overnames. Daarvoor werden 958 transacties tussen juli 2025 en juni 2026 bekeken. In 30 procent daarvan zat een verkoperslening. In 39 procent werd een deel van de prijs afhankelijk gemaakt van de resultaten na de overname, een zogeheten earn-out. Het aandeel deals waarin beide tegelijk voorkwamen, steeg van 24 naar 33 procent.
Opvallend is ook dat kopers vaker voorwaarden stellen. In 72 procent van de deals was bankfinanciering een voorwaarde voor de koop, tegen 49 procent in 2024. Ruim de helft van de ondervraagde advocaten zag de afgelopen maanden een kopersmarkt. Dat verklaart veel. Als kopers sterker staan en banken voorzichtig zijn, wordt de verkoper gevraagd om mee te financieren.
Hoe een verkoperslening werkt
Stel, je verkoopt je bedrijf voor een bedrag dat de koper niet volledig bij de bank kan lenen. Je spreekt dan af dat hij een deel nu betaalt en het restant later, in termijnen en met rente. De koper wordt direct eigenaar. Jij hebt vanaf dat moment een vordering op hem, of op de bv waarmee hij het bedrijf kocht.
Het onderzoek laat zien dat het niet om kleine bedragen gaat. Bij 32 procent van de verkoperleningen ging het om meer dan een vijfde van de koopsom. Zo’n lening loopt doorgaans een aantal jaren, met een vast aflossingsschema.
Belangrijk om te weten is dat de bank vrijwel altijd voorgaat. Je lening is achtergesteld. Gaat het mis met het bedrijf, dan krijgt de bank eerst haar geld terug, en pas daarna jij. Dat is ook de reden dat de rente op een verkoperslening hoger hoort te liggen dan die van de bank. Je loopt meer risico.
Voordelen en risico’s naast elkaar
| Voor de verkoper | Voordeel | Risico |
|---|---|---|
| Verkoopkans | Meer kopers kunnen de overname betalen, de kans op een deal groeit | Je trekt ook kopers aan die eigenlijk te weinig financiering hebben |
| Prijs | Je kunt een hogere prijs verdedigen als je zelf meefinanciert | Een deel van die prijs krijg je pas later, of mogelijk nooit |
| Rente | Je ontvangt jaren rente over het uitstaande bedrag | Bij een faillissement sta je achter de bank in de rij |
| Betrokkenheid | De koper ziet dat je vertrouwen hebt in het bedrijf | Je blijft financieel afhankelijk van beslissingen die je niet meer neemt |
Wat je goed vastlegt
Een verkoperslening is een gewone lening, dus leg je hem vast zoals een bank dat zou doen. Denk aan het bedrag, de rente, de looptijd en het aflossingsschema. Spreek af wat er gebeurt als de koper een termijn mist en in welke gevallen je het hele bedrag direct mag opeisen, zoals bij verkoop van het bedrijf aan een derde.
Vraag ook om zekerheid. Gebruikelijk is een pandrecht op de aandelen die je verkoopt, zodat je bij wanbetaling een positie hebt. Soms staat de koper persoonlijk borg. Kijk daarnaast naar de afspraken die de bank met de koper maakt, want daarin staat vaak dat jij pas mag worden afgelost als het bedrijf aan bepaalde voorwaarden voldoet. Die voorwaarden bepalen in de praktijk meer dan je eigen leningsovereenkomst.
En maak afspraken over informatie. Je bent geen eigenaar meer, maar je wilt wel weten hoe het gaat. Een kwartaalcijfer en de jaarrekening zijn een redelijk verzoek als je nog geld in het bedrijf hebt zitten.
Mijn kijk erop
Ik zie een verkoperslening niet als noodgreep. Het kan een gezonde manier zijn om een bedrijf over te dragen aan een opvolger die het vak kent maar het geld niet heeft, zoals een medewerker of een jongere ondernemer uit de regio. Juist bij een familiebedrijf of een zaak met trouwe klanten is dat vaak de beste koper. De voorwaarde is wel dat je het bedrag dat je laat staan, kunt missen. Reken het verkoopbedrag dat je direct ontvangt als je echte opbrengst, en zie de lening als een mooie aanvulling die er hopelijk komt.
Laat de overeenkomst opstellen door een overnameadviseur of advocaat en laat je fiscalist meekijken, want de rente en de manier waarop je verkoopt hebben gevolgen voor je belastingaangifte. Wie de verkoop van zijn bedrijf voorbereidt, begint daar het best een paar jaar van tevoren mee. Dan heb je de tijd om te zorgen dat een koper het grootste deel bij de bank kan lenen, en hoef je zelf minder te laten staan.