Iedere zelfstandige maakt weleens een fout. Een rekensom die net niet klopt, een deadline die wordt gemist, een ontwerp waar een maat in verkeerd staat. Meestal is het met een telefoontje en een avondje extra werk opgelost. Soms niet, en dan komt de vraag die veel zzp’ers liever niet stellen. Wie betaalt de schade?
Nieuws.nl schreef er op 29 september een helder stuk over, met als aanleiding dat er per 30 juni 2026 zo’n 1,8 miljoen zzp’ers staan ingeschreven. Het korte antwoord is ongemakkelijk. Waar bij een werknemer de werkgever de rekening draagt, betaal je als zelfstandige de schade in principe zelf. Het lange antwoord is gelukkig wat genuanceerder.
Wanneer ben je aansprakelijk?
Een claim betekent niet automatisch dat je moet betalen. Of je aansprakelijk bent, hangt af van wat er is gebeurd, wat je hebt afgesproken en of je het werk hebt gedaan zoals een redelijk bekwame vakgenoot dat zou doen. Dat laatste is de maatstaf die de wet aan opdrachtnemers stelt. Je belooft als zzp’er meestal geen resultaat, maar wel zorgvuldig werk.
Nieuws.nl onderscheidt twee soorten schade, en dat onderscheid is belangrijk omdat er verschillende verzekeringen bij horen.
- Schade aan spullen of mensen. Je stoot tijdens een klus een ruit kapot, beschadigt een vloer of iemand struikelt over je gereedschap.
- Financiële schade door een beroepsfout. Een verkeerd advies, een rekenfout of een fout in de code waardoor een webshop een paar dagen geen bestellingen kan verwerken. Er is niets kapot, maar de klant loopt wel omzet mis.
Belangrijk om te weten is ook dat je als eenmanszaak met je privévermogen instaat voor zakelijke schulden, dus ook voor een schadeclaim. Wie met een bv werkt, heeft die bescherming meer, al is ook dat geen vrijbrief.
Huur je zelf iemand in om een deel van de opdracht te doen, dan blijf jij tegenover je klant verantwoordelijk. Een fout van jouw onderaannemer geldt richting je opdrachtgever als jouw fout.
Welke verzekering dekt wat?
| Bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB) | Beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) | |
|---|---|---|
| Dekt | Schade aan spullen of personen van anderen | Financiële schade door een fout in je werk |
| Voorbeeld | Kapotte ruit, waterschade, letsel van een bezoeker | Verkeerd advies, ontwerpfout, rekenfout |
| Vooral nodig voor | Wie bij klanten op locatie werkt, zoals bouw, installatie en schoonmaak | Adviseurs, ontwerpers, ict’ers, coaches en boekhouders |
De valkuil waar Nieuws.nl terecht op wijst, is dat de ene verzekering je niet beschermt tegen de risico’s van de andere. Een ict’er met alleen een AVB staat met lege handen bij een programmeerfout die een klant geld kost. Een klusser met alleen een BAV is niet gedekt als hij een leiding doorboort.
Let bij elke polis op de uitsluitingen en op het verzekerde bedrag. In veel polissen vallen bijvoorbeeld schade door opzet, contractuele boetes en het opnieuw uitvoeren van je eigen werk buiten de dekking. Lees die voorwaarden voordat je tekent, niet pas als er een claim ligt. En vraag bij grotere opdrachtgevers na of zij een bepaald minimum verzekerd bedrag eisen, want dat staat steeds vaker in raamovereenkomsten.
Zo beperk je je aansprakelijkheid
Een verzekering vangt de klap op, maar goede afspraken zorgen dat die klap kleiner is. Dit zijn de stappen die ik elke zelfstandige zou aanraden.
- Leg de opdracht vooraf vast. Wat lever je, wat niet, en op basis van welke informatie van de klant? Hoe concreter, hoe minder ruimte voor discussie achteraf.
- Beperk je aansprakelijkheid in je algemene voorwaarden. Een gebruikelijke afspraak is dat je nooit meer vergoedt dan het factuurbedrag van de opdracht, of dan wat je verzekering uitkeert. Zorg dat de klant de voorwaarden vooraf ontvangt, anders kun je er later lastig een beroep op doen.
- Sluit gevolgschade uit waar dat redelijk is. Denk aan gederfde omzet of gemiste kansen, precies het soort schade dat het snelst oploopt.
- Controleer je afspraken als het werk verandert. Een klus die groeit of van karakter verandert, verdient een aanvulling op de opdracht. Nieuws.nl noemt dat terecht als aandachtspunt.
- Documenteer je werk. Bewaar mails, versies en akkoorden. Dat helpt je aan te tonen dat je zorgvuldig hebt gewerkt.
Een beperking in je voorwaarden werkt niet onbeperkt. Bij opzet of grove nalatigheid kun je je er meestal niet achter verschuilen, en bij particuliere klanten gelden strengere regels. Voor een eenvoudige opdracht is een goed opgestelde set voorwaarden genoeg, voor grote of risicovolle projecten is het geld voor een jurist goed besteed.
Mijn eigen ervaring is dat de meeste conflicten niet ontstaan door de fout zelf, maar door onduidelijkheid over wat er was afgesproken. Het citaat uit het stuk van Nieuws.nl vat dat mooi samen, want duidelijke afspraken “bieden houvast als er later discussie ontstaat”. Wie daar vooraf een uur in steekt, voorkomt veel gedoe, net zoals bij een klant die zijn factuur niet betaalt. En wie net begint, zet het meteen op de lijst van de stappen om een eigen bedrijf te starten.