De inflatie in Nederland is in september 2026 uitgekomen op 3,4 procent, blijkt uit de snelle raming die het CBS op 2 oktober publiceerde. In augustus was dat nog 3,3 procent. Het verschil lijkt klein, maar de oorzaak is voor ondernemers het interessantste deel van het verhaal. De stijging komt vooral van energie en brandstof, en dat zijn precies de kosten die met een paar maanden vertraging doorsijpelen in alles wat je inkoopt. Wie nu over zijn tarieven nadenkt, is dus niet te vroeg.
Wat het CBS precies meldt
De snelle raming is gebaseerd op onvolledige gegevens. De definitieve cijfers volgen op 13 oktober 2026, en die kunnen nog iets afwijken. Het beeld per productgroep is wel duidelijk.
| Productgroep | Prijsverandering t.o.v. een jaar eerder, september 2026 |
|---|---|
| Energie inclusief motorbrandstoffen | 13,9 procent (augustus 11,6 procent) |
| Diensten | 3,9 procent |
| Industriële goederen zonder energie | 1,5 procent |
| Voedingsmiddelen, dranken en tabak | min 1,2 procent |
| Totaal (CPI) | 3,4 procent (augustus 3,3 procent) |
De Europese maatstaf, de HICP, kwam uit op 3,0 procent tegen 2,8 procent in augustus. CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen wees er tegenover de NOS op dat energie in de eerste helft van het jaar steeds goedkoper was dan een jaar eerder, en dat dat nu niet meer zo is. Volgens hem duurt het ongeveer een half jaar voordat hogere energieprijzen via de productiekosten in de winkelprijzen terechtkomen. Een herhaling van 2022 verwacht hij niet, omdat de inflatie nu een stuk lager ligt.
Ook NU.nl wees de hogere brandstofprijzen aan als oorzaak. Voor wie snel wil weten wat het voor zijn bedrijf betekent, zit het belangrijkste in die opmerking over vertraging.
Wat het betekent voor je inkoop
Als energie en transport duurder worden, zie je dat niet meteen terug op je inkoopfacturen. Leveranciers hebben vaak contracten, voorraad en afspraken die een tijd meelopen. Maar als het CBS gelijk heeft met dat halfjaar, dan komen de prijsverhogingen van leveranciers ergens rond het voorjaar van 2027 op je bureau. Bij veel bedrijven valt dat samen met de jaarlijkse prijsronde in januari.
Ik zou daarom nu drie dingen doen.
- Kijk welke kosten echt energiegevoelig zijn. Brandstof, verzending, grondstoffen met een energie-intensief productieproces en verpakking reageren sneller dan software-abonnementen of huur. Maak een korte lijst van je tien grootste kostenposten en zet erachter hoe gevoelig ze zijn.
- Vraag leveranciers naar hun plannen. Een simpele vraag of er per januari een prijsaanpassing komt, levert vaak een eerlijk antwoord op. Dan kun je je eigen calculatie daarop afstemmen in plaats van achteraf te schrikken.
- Overweeg vaste afspraken voor belangrijke inkoop. Een prijsafspraak voor een langere periode kost je soms iets meer, maar geeft rust in een periode waarin de richting omhoog wijst.
Let wel op dat de daling bij voedingsmiddelen niet het hele verhaal is. Volgens Van Mulligen is het waarschijnlijk tijdelijk als de energieprijzen hoog blijven. Zit je in horeca of retail, reken dan niet op blijvend goedkopere inkoop.
Wanneer pas je je eigen tarieven aan
Hier zit voor veel ondernemers de lastigste vraag. Diensten werden in september 3,9 procent duurder dan een jaar eerder, en dat is ook een signaal. Je concurrenten en vakgenoten verhogen hun prijzen. Wie zijn tarief al twee jaar niet heeft aangepast, levert in koopkracht in zonder dat iemand dat merkt, behalve zijzelf.
Mijn ervaring is dat het beste moment voor een tariefverhoging een vast moment is. Een jaarlijkse aanpassing per 1 januari, aangekondigd in november, voelt voor klanten voorspelbaar. Een losse verhoging halverwege het jaar, omdat de inflatie in het nieuws was, voelt als een reactie. Heb je nog geen vast moment, dan is dit najaar een prima moment om er een te kiezen.
Gebruik het inflatiecijfer niet blind als percentage voor je eigen verhoging. De 3,4 procent is een gemiddelde over alles wat consumenten kopen, en zegt weinig over jouw kosten. Een zzp’er zonder auto en met een laptop als belangrijkste bedrijfsmiddel heeft andere kosten dan een installatiebedrijf met vijf bussen. Reken liever je eigen kostenstijging uit en kijk daarna wat de markt verdraagt. In het stuk over het berekenen van eerlijke prijzen staat een formule die daarbij helpt.
Kijk ook naar je prijsmodel. Wie met vaste projectprijzen of abonnementen werkt, draagt het inflatierisico zelf zolang de afspraak loopt. Wie per uur factureert, kan sneller bijsturen. Twijfel je wat bij jou past, dan helpt de vergelijking tussen uurtarief, vaste prijs en abonnement.
Zo breng je een prijsverhoging aan je klanten
De meeste klanten vinden een prijsverhoging minder erg dan ondernemers denken. Wat ze wel erg vinden, is een verrassing op de factuur. Een paar vuistregels.
- Kondig ruim van tevoren aan. Zes tot acht weken is netjes. Bij contracten kijk je eerst wat er over indexering in staat, want daar ligt vaak al vast hoe en wanneer je mag aanpassen.
- Leg kort uit waarom. Eén of twee zinnen over gestegen kosten zijn genoeg. Een lange verdediging klinkt als een excuus.
- Noem het nieuwe tarief gewoon. Verstop het niet in een bijlage of in kleine letters.
- Bied vaste klanten iets extra’s. Een iets latere ingangsdatum of een korte periode tegen het oude tarief is een kleine moeite en wordt vaak gewaardeerd.
Werk je met langlopende contracten, zet er dan voortaan een indexeringsclausule in, bijvoorbeeld gekoppeld aan de CPI van het CBS. Dan hoef je niet elk jaar opnieuw het gesprek te voeren, en weet de klant precies waar hij aan toe is.
Houd 13 oktober in de gaten
De snelle raming is een eerste schatting. Op 13 oktober 2026 publiceert het CBS de definitieve cijfers over september. Grote verschuivingen zijn zelden, maar wie zijn indexering aan de CPI koppelt, wacht altijd het definitieve cijfer af. Voor de rest is de boodschap helder genoeg. Energie trekt de inflatie omhoog, je inkoop gaat dat de komende maanden voelen, en wie nu een plan maakt voor zijn tarieven, hoeft in januari niet te improviseren.