De Belastingdienst moet nog fors meer bezuinigen dan bekend was. Bovenop de besparingen uit het coalitieakkoord gaat er structureel 162 miljoen euro extra van het budget af, meldde NRC op 15 oktober. Vanaf 2035 moet de dienst het met bijna een half miljard euro per jaar minder doen, op een budget van nu ruim 3,6 miljard. Dat klinkt als een Haags begrotingsverhaal, maar ondernemers merken het eerder dan particulieren. Het mkb is precies de groep waar de Belastingdienst nu al het meeste geld laat liggen.
Wat er op tafel ligt
Staatssecretaris Eerenberg van Financiën noemde het hogere bedrag vorige week bijna terloops in een commissiedebat. Volgens NRC staat de extra bezuiniging niet in de Miljoenennota of andere openbare stukken. Een deel van de al aangekondigde besparing wil het kabinet opvangen met meer kunstmatige intelligentie, bijvoorbeeld om te reageren op bezwaren, en door vaker via chatbots te communiceren. Ook moet de regelgeving eenvoudiger worden en moet de dienst besparen op huisvesting. Hoe de extra 162 miljoen wordt gevonden, wist Eerenberg nog niet. Hij sloot niet uit dat er “bepaalde activiteiten moeten gaan afschalen”.
De Tweede Kamer stemt op 12 november over het Belastingplan. Daarna werkt het kabinet de bezuiniging verder uit in het jaarplan van de Belastingdienst voor 2027.
Waarom dit vooral het mkb raakt
Volgens NRC mist de Belastingdienst jaarlijks naar schatting 5,2 miljard euro aan belasting die het midden- en kleinbedrijf verschuldigd is. Dat is 5,5 procent van wat het mkb moet betalen, tegen 0,2 procent bij particulieren. Daarnaast staan er nog altijd miljarden aan coronaschulden open, en door de trage vernieuwing van oude ict-systemen zijn veel nieuwe belastingmaatregelen tot in elk geval 2029 niet uit te voeren.
Dat tweede punt is voor ondernemers misschien wel het belangrijkste. Het verklaart waarom plannen keer op keer worden uitgesteld of in een eenvoudiger vorm terugkomen. Wie zijn bedrijf inricht op een fiscale regeling die nog moet komen, doet er goed aan om rekening te houden met vertraging. Een dienst die minder mensen en geld krijgt, gaat dat niet sneller doen.
Wat je als ondernemer kunt verwachten
Hoe het precies uitpakt, is nog niet bekend. Op drie plekken zou ik er wel op rekenen dat je het gaat merken.
De eerste is contact. Meer chatbots en minder mensen betekent dat een ingewikkelde vraag lastiger bij een medewerker terechtkomt. Leg afspraken met de Belastingdienst daarom altijd schriftelijk vast, en bewaar wat je hebt ingediend en wanneer. Dat is ook in je eigen belang als er later discussie ontstaat.
De tweede is bezwaar. Als AI vaker reageert op bezwaren, wordt een helder en goed onderbouwd bezwaarschrift belangrijker. Schrijf op tegen welke aanslag je bezwaar maakt, waarom, en welk bedrag volgens jou juist is, met bewijsstukken erbij. Een vaag bezwaar levert een vaag antwoord op. Duurt het te lang, dan heb je rechten. Volgens de Belastingdienst zelf is de dienst te laat als je niet binnen twaalf weken na de datum van de aanslag een beslissing hebt, en mag die termijn eenmalig met zes weken worden verlengd. Daarna kun je de dienst in gebreke stellen en een dwangsom eisen. Die dwangsom loopt volgens de Algemene wet bestuursrecht hooguit 42 dagen en is maximaal 1.442 euro. Het is geen vermogen, maar het helpt wel om je dossier bovenop de stapel te krijgen.
De derde is controle. Je zou kunnen denken dat een dienst met minder geld ook minder controleert. Dat zou ik niet aannemen. Met een belastinggat van miljarden in het mkb ligt het voor de hand dat de schaarse capaciteit juist naar ondernemers gaat, en dat de selectie meer op data gaat leunen. Wie zijn administratie op orde heeft, hoeft daar niet van wakker te liggen. Wie gokt op de pakkans, neemt een groter risico dan hij denkt. Dat zie je ook bij de handhaving van de Zelfstandigenwet, waar experts juist op die handhaving wijzen.
Waar ik me zorgen over maak
Eerlijk gezegd vind ik dit een vreemde keuze. Een Belastingdienst die al te weinig mensen heeft om te innen wat ondernemers verschuldigd zijn, krijgt nog minder. Dat is slecht nieuws voor de ondernemer die netjes betaalt, want die betaalt via hogere tarieven mee voor wat er blijft liggen. En het maakt een eenvoudiger belastingstelsel, waar iedereen al decennia om vraagt, alleen maar dringender.
Wat je zelf kunt doen, is zorgen dat je niet afhankelijk bent van snel contact. Betaal op tijd, want de invorderingsrente bij te laat betalen blijft gewoon staan. Heb je nog een schuld uit de coronatijd, regel dan nu een afspraak in plaats van te wachten tot er een brief komt. Wat daarvoor nog beschikbaar is, lees je in ons stuk over coronaschuld bij de Belastingdienst.