Eind september zette ik de maatregelen voor ondernemers uit het Belastingplan 2027 op een rij. Toen schreef ik er al bij dat het plan nog kon veranderen. Inmiddels is dat geen voorbehoud meer maar een reële kans. Bij de Algemene Politieke Beschouwingen in de Eerste Kamer op dinsdag 6 oktober werd duidelijk dat het kabinet voor zijn belastingplan nog geen meerderheid in de senaat heeft, en dat de twee partijen die het nodig heeft allebei een prijs vragen.
NU.nl beschreef het debat en de conclusie is ongemakkelijk. Zonder steun van PRO of BBB is de kans groot dat de financiële plannen sneuvelen. Wat betekent dat voor jou als ondernemer, en welke beslissingen kun je beter nog even laten liggen?
Wie wat eist in de senaat
Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA kan in de Tweede Kamer nog met wisselende partners schuiven. In de Eerste Kamer is die ruimte veel kleiner. Volgens NU.nl zijn er twee routes, en beide lijken voorlopig dicht te zitten.
De eerste route loopt via links. PRO wil alleen meestemmen als het kabinet de lasten op arbeid verlaagt en die op vermogen en winst verhoogt. Kamerlid Luc Stultiens zei dat vorige week in de Tweede Kamer, en senator Paul Rosenmöller herhaalde het dinsdag in de Eerste Kamer. Het lastige is dat VVD-leider Dilan Yesilgöz eerder hard afstand nam van samenwerking met PRO, en dat er in de senaat zonder PRO geen linkse meerderheid is.
De tweede route loopt via rechts. Ook JA21 en BBB hebben felle kritiek op de lastenverhoging van 8 miljard euro. BBB-leider Henk Vermeer wil daarnaast dat de stikstofplannen van het kabinet flink worden afgezwakt, anders stemt zijn partij ook tegen het belastingplan. Senator Ilona Lagas maakte dinsdag duidelijk dat de BBB-fractie in de Eerste Kamer daar niet anders over denkt. Ze noemde de stikstofbrief “onlosmakelijk verbonden met het belastingplan”. Het kabinet heeft al meerdere keren gezegd dat die stikstofplannen niet ter discussie staan.
Stemmen PRO en BBB allebei tegen, dan moeten vrijwel alle andere kleine fracties voor zijn. NU.nl verwacht niet dat PVV, FVD en SP daarbij horen. Het kabinet moet de komende weken dus nog flink onderhandelen.
Waar het geld in zit
Om te begrijpen waarom juist dit plan zo gevoelig ligt, helpt het om naar de bedragen te kijken. De inkomstenbelasting gaat volgend jaar met bijna 4 miljard euro omhoog, en vanaf 2030 met bijna 8 miljard euro. Een groot deel daarvan is volgens NU.nl het gevolg van keuzes van het kabinet-Schoof. Zo’n 3,4 miljard euro komt uit nieuw beleid, de zogenoemde vrijheidsbijdrage waarmee de defensie-uitgaven worden betaald.
Die vrijheidsbijdrage is het grote, politieke deel van het pakket. De maatregelen die specifiek over ondernemers gaan, zoals de afbouw van de startersaftrek, de stakingsaftrek en de meewerkaftrek, de hogere energie-investeringsaftrek en de heffing op fossiele auto’s van de zaak, zijn in het debat geen twistpunt. Ze liften wel mee op hetzelfde wetsvoorstel. Sneuvelt het belastingplan, dan sneuvelen die onderdelen in eerste instantie mee, ook al had niemand er bezwaar tegen. Welke maatregelen dat precies zijn, staat in mijn overzicht van het Belastingplan 2027 voor ondernemers.
Dat is ook het verschil met de discussie van een week eerder. Bij de Algemene Financiële Beschouwingen in de Tweede Kamer ging de strijd vooral over box 3 en de dekking daarvan, zoals ik beschreef in het stuk over de begroting die terug moest naar de tekentafel. Nu staat het hele belastingplan op het spel, en daarmee ook de ondernemersmaatregelen die tot nu toe als vrij zeker golden.
Wat je beter nog niet regelt
Ik merk dat veel ondernemers in het najaar met hun boekhouder om tafel gaan om 2027 voor te bereiden. Dat is verstandig, maar dit jaar zou ik een paar beslissingen bewust nog even uitstellen.
- Je stopdatum niet vastleggen op de lagere stakingsaftrek. Wie zijn eenmanszaak wil beëindigen en dat naar voren haalt om de volledige aftrek nog mee te pakken, zet in op een maatregel die misschien niet doorgaat. Laat het rekenwerk maken, maar teken nog niets.
- Een start niet overhaasten voor de startersaftrek. Hetzelfde geldt andersom. Een bedrijf beginnen in december alleen om de aftrek van dit jaar te halen, is pas zinvol als vaststaat dat die aftrek volgend jaar echt verdwijnt.
- Een energie-investering niet doorschuiven naar 2027 op de hogere aftrek. De energie-investeringsaftrek gaat in het plan omhoog. Wie een investering bewust naar januari verplaatst om dat hogere percentage te krijgen, loopt het risico dat dit niet doorgaat.
- Leasecontracten niet openbreken op de autoheffing. Over de nieuwe heffing op benzine- en dieselauto’s van de zaak schreef ik eerder in de uitleg over de pseudo-eindheffing. Een lopend contract vroegtijdig beëindigen om die te ontlopen kost vaak geld, en dat is zonde als de heffing er uiteindelijk anders uitziet.
Wat je wel kunt doen is de scenario’s laten doorrekenen. Hoe pakt 2027 uit als het plan ongewijzigd doorgaat, en hoe als het sneuvelt of flink wordt aangepast? Dan ligt de beslissing klaar zodra er duidelijkheid is, en hoef je in de laatste weken van het jaar niet alles tegelijk te doen.
Hoe het verder gaat
Voor de Eerste Kamer over het belastingplan stemt, moet de Tweede Kamer het eerst behandelen. Pas als beide Kamers hebben ingestemd, is het wet. Een belastingplan heeft daarnaast een vaste deadline, want de nieuwe regels moeten op 1 januari kunnen ingaan. Het kabinet heeft dus weinig tijd om een deal te sluiten.
Dat het plan helemaal van tafel gaat, lijkt me niet het meest waarschijnlijke. NU.nl schrijft dat regeren haast onmogelijk wordt als het belastingplan sneuvelt, en die druk ligt bij alle partijen. Waarschijnlijker is een aangepast pakket, met een andere verdeling van de lasten tussen arbeid, vermogen en winst. Juist dat laatste is voor ondernemers belangrijk. Eist PRO zijn zin, dan kan de winst van bedrijven zwaarder worden belast. Krijgt BBB zijn zin, dan gaat het vooral over stikstof en blijft de fiscale kant mogelijk dichter bij het huidige voorstel.
Mijn advies is daarom om het nieuws over de onderhandelingen de komende weken te volgen, maar je planning er niet door te laten bepalen. Houd je lijstje met beslissingen voor 2027 bij de hand, en neem pas de definitieve stap als je weet in welke vorm het belastingplan de Eerste Kamer haalt. Ik houd het hier in de gaten en schrijf erover zodra er een deal ligt.