De wachtlijst voor een stroomaansluiting groeit nog steeds, maar minder hard dan eerder. Dat blijkt uit de halfjaarcijfers van Netbeheer Nederland, waarover onder meer de NOS op 5 oktober 2026 berichtte. Een van de redenen is dat steeds meer bedrijven flexibel met het net omgaan. Wil je met je bedrijf uitbreiden, een laadplein voor je bussen aanleggen of van het gas af, dan is het goed om te weten welke contractvormen er zijn en of ze voor jou openstaan.
Wat de cijfers laten zien
Eind juni 2026 stonden er 15.498 aanvragen op de wachtlijst voor afname van stroom, blijkt uit het rapport van Netbeheer Nederland. Eind 2025 waren dat er 15.154. De lijst wordt dus nog langer, maar de groei vlakt af en in sommige regio’s daalt de wachtlijst al.
Flexibele contracten spelen daarin een rol. Op 30 juni 2026 waren er volgens vakblad TPO 394 van zulke contracten actief voor invoeding en 375 voor afname, samen goed voor ongeveer 4,4 gigawatt aan flexibel vermogen. Hans-Peter Oskam, directeur van Netbeheer Nederland, zegt tegen de NOS dat flexibel gebruik van het net voor bedrijven steeds normaler wordt.
Het beeld verschilt sterk per regio. Volgens de NOS is het net in de provincie Utrecht op veel plekken volledig vol, en ook rond Amersfoort en in de Foodvalley blijft het de komende jaren krap. Kijk dus altijd op de congestiekaart van je eigen netbeheerder wat er bij jou speelt.
Welke flexibele contracten er zijn
Het standaardcontract met je netbeheerder heet een aansluit- en transportovereenkomst. Die geeft je dag en nacht recht op het vermogen dat je hebt gecontracteerd. Daarnaast bestaan er zogeheten alternatieve transportrechten. Netbeheer Nederland legt ze uit, in het kort komen ze hierop neer.
- Volledig variabel contract (non-firm). Je mag het net gebruiken zolang er ruimte over is. Op drukke momenten kan de netbeheerder je beperken. Dit is alleen beschikbaar in gebieden met congestie en past bij bedrijven die hun verbruik kunnen uitstellen of een eigen back-up hebben.
- Tijdsblokgebonden contract. Je hebt volledige capaciteit binnen vaste tijdvakken, en daarbuiten niet. Denk aan een bedrijf dat zijn elektrische bestelbussen ’s nachts oplaadt. Deze vorm is beschikbaar op de midden- en hoogspanningsnetten van regionale netbeheerders.
- Tijdsduurgebonden contract. Je krijgt een vast aantal uren per jaar volledige capaciteit, met mogelijke beperkingen op piekmomenten die een dag van tevoren worden aangekondigd. Deze vorm is alleen beschikbaar op het hoogspanningsnet van TenneT en dus vooral voor de industrie.
Daarnaast bestaan er afspraken waarbij je tegen een vergoeding op verzoek minder afneemt, en groepscontracten waarbij meerdere bedrijven op een bedrijventerrein samen capaciteit delen. Volgens de NOS zijn er in de praktijk ook contracten waarbij bedrijven op vaste tijden per dag minder afnemen tegen korting, of waarbij de netbeheerder een dag van tevoren laat weten wanneer het druk wordt.
Voor wie dit openstaat
Hier zit een belangrijk punt voor de kleinere ondernemer. De alternatieve transportrechten zijn volgens Netbeheer Nederland bedoeld voor grootverbruikers, met een aansluiting groter dan 3×80 Ampère. Heb je een winkel, kantoor of kleine werkplaats met een gewone kleinverbruikaansluiting, dan zijn deze contracten niet voor jou bedoeld. Ook schrijft Netbeheer Nederland dat er voor de invoering bij alle netbeheerders nog geen concrete termijn is.
Ben je kleinverbruiker en wil je uitbreiden, dan is het eerlijke advies om eerst te kijken wat je al hebt. Misschien is je aansluiting al zwaarder dan je denkt, of juist zwaarder dan je nodig hebt. In ons stuk over een te zware stroomaansluiting lees je hoe je dat controleert. Slim verbruik binnen je bestaande aansluiting, bijvoorbeeld door laadpalen niet allemaal tegelijk te laten laden, levert vaak meer op dan een aanvraag voor een zwaardere aansluiting waar je maanden of jaren op wacht.
Wat je als groeiend bedrijf nu regelt
Zit je tegen de grens van grootverbruik aan of heb je die al, dan loont het om op tijd met je netbeheerder te praten. Ik zou daar niet mee wachten tot je plannen rond zijn, want de doorlooptijden zijn lang en een flexibel contract vraagt dat je weet hoe je verbruik over de dag verdeeld is.
- Breng je verbruik per kwartier in kaart, via je energieleverancier of een eigen meetsysteem. Zie je pieken die je kunt verschuiven, dan ben je een kandidaat voor een flexibel contract.
- Vraag je netbeheerder welke contractvormen in jouw gebied beschikbaar zijn. Dat verschilt per netbeheerder en per regio.
- Kijk of je bedrijventerrein een collectief initiatief heeft of wil opzetten. Samen capaciteit delen kan ruimte opleveren die je alleen niet krijgt.
- Denk na over opslag of een eigen back-up. Bedrijven die hun verbruik kunnen bufferen, hebben bij de flexibele vormen het meeste voordeel.
Netbeheerders geven op de flexibele vormen een korting op het nettarief, omdat je helpt het net te ontlasten. Hoe groot die is, hangt af van de vorm en je netbeheerder. Laat je dat dus voorrekenen voordat je tekent, en weeg het af tegen wat een beperking op een druk moment voor je bedrijf betekent.
De afvlakkende wachtlijst is goed nieuws, maar het net is nog lang niet ruim. Wie uitbreiding plant, doet er verstandig aan het stroomnet net zo serieus te nemen als de financiering en de vergunning.